Niedziela 22 lipca 2018 r. 203 dzień roku 11:01 Polish English German Russian Ukrainian BY LT
BDG Consulting Strefa Klienta
Kalendarz Prawników
BDG Consulting



Warszawa, 2009-05-20

Szanowni Państwo!

W dniu 30 grudnia 2008 roku została podpisana przez Prezydenta Rosji Ustawa Federalna, która dotyczy zmian treści pierwszej części kodeksu cywilnego Federacji Rosyjskiej i innych aktów normatywnych, w również Ustawy Federalnej z dnia 8 lutego 1998 roku (Nr 14-FZ) "O spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością". O zmianach w ustawodawstwie rosyjskim, dotyczącym funkcjonowania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, mówiło się od ponad czterech lat. Pierwszy raz od tak długiego czasu wprowadzone zmiany są na tyle znaczące, że pozwalam sobie na przedstawienie ich Państwu.

W kodeksie cywilnym Federacji Rosyjskiej zmianie poddanych zostało wszystkie 8 artykułów, które sankcjonują działalność spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, a w Ustawie Federalnej "O spółkach z odpowiedzialnością" znowelizowano 36 z 59 artykułów, co stanowi 61% regulacji w tym zakresie. Celem rosyjskiego ustawodawcy było stworzenie takich, nowych mechanizmów tworzenia i spółek z odpowiedzialnością, które pozwoliłyby ograniczyć masę przestępstw gospodarczych z udziałem spółek z o. o. i zawiązywania "spółek jednodniowych", za pomocą których wyłudzano kredyty lub zaciągano inne zobowiązania, które nigdy nie były spłacane. Nowe prawo ma również za zadanie skrócenie procederu w postaci zakładania spółki z o. o. na osoby podstawione, tzw. "słupy", które faktycznie nie biorą udziału w działalności gospodarczej spółki. Taki mechanizm pozwalał uniknąć odpowiedzialności przez osoby, które w rzeczywistości nią kierowały.

Do Ustawy wniesione zostały konceptualne zmiany związane z regulacją działalności spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, a także wiele uzupełnień, rozszerzeń pojęć i innych, które mają za zadanie przede wszystkim ułatwić funkcjonowanie samego przedsiębiorstwa, jak również dookreślić prawa i obowiązki wspólników spółki i jej organów.

ZZmiana Ustawy o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością to podsumowanie ponad dziesięcioletniego doświadczenia ustawodawcy rosyjskiego w ramach funkcjonowania aktu prawnego z dnia 8 lutego 1998 roku.

Przepisy wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2009 roku.

Poniżej przedstawiam Państwu informację, na temat zmian, które zostały wniesione do przedmiotowej Ustawy i oto najważniejsze z nich:
  1. Umowa założycielska nie będzie już dokumentem założycielskim spółki. Jedynym dokumentem założycielskim spółki będzie statut zatwierdzony przez założycieli, wspólników spółki. Plan tworzenia spółki określać będzie umowa wspólników o zawiązaniu spółki, która zawierać będzie również informację na temat wysokości i wartości nominalnej udziałów każdego ze wspólników spółki, ale nie będzie traktowana jako dokument założycielski.

    Aktualnie, zgodnie z ustawodawstwem rosyjskim, wyróżniamy dwa dokumenty założycielskie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością: umowa założycielska i statut spółki. Funkcjonowanie tych dwóch dokumentów często wprowadzało zamieszanie, co do, np. różnej ich treści w tej samej sprawie.

  2. Po raz pierwszy w prawie rosyjskim mamy do czynienia z pojęciem umowy wspólników (umowy spółki) - "shareholders agreement". Przy czym należy pamiętać, że nie jest ona dokumentem założycielskim spółki. Zgodnie z nowymi przepisami, wspólnicy w umowie mogą określić praktycznie wszystkie warunki, prawa i obowiązki, jakie tylko przyjdą im do głowy, pod warunkiem, że są one zgodne z prawem. Umowa może przewidywać przyjęcie lub rezygnację przez wspólnika z określonych praw lub obowiązków. Umowa może określać, przy spełnieniu jakich warunków, wspólnik zbędzie swoje udziały i za jaką cenę. Może ona również regulować inne stosunki między wspólnikami, ich prawa i obowiązki w czasie tworzenia, funkcjonowania i w procesie likwidacji spółki.

  3. W nowej formie statutu spółki nie znajdą się już informacje na temat wysokości i nominalnej wartości udziałów wspólnika, dzięki czemu zmiany właścicielskie nie będą wymagały zmiany tego dokumentu w Państwowym Rejestrze Osób Prawnych.

  4. Nowe prawo ogranicza możliwość wystąpienia wspólnika ze spółki. Wystąpienie wspólnika ze spółki będzie możliwe tylko wtedy, jeżeli takie prawo zostanie dla niego określone w statucie. Jedyny wspólnik spółki nie będzie miał prawa wystąpienia ze spółki. Zmienione zostały terminy rozliczenia wspólnika, który złożył wniosek o wystąpienie ze spółki - w celu rozliczenia wspólnika przyjmowane będą informacje i dane bilansowe z roku poprzedzającego złożenie wniosku o wystąpienie ze spółki. Skrócono termin rozliczenia wspólnika, który złożył wniosek o wystąpienie ze spółki z sześciu miesięcy do trzech.

    Ograniczenie prawa wyjścia wspólnika ze spółki ma za zadanie ukrócić często stosowaną przez wspólników zasadę swobodnej rezygnacji z działalności w ramach danego przedsiębiorstwa. Często nieznacząca sprzeczka na walnym zgromadzeniu powodowała, że jeden ze wspólników postanowił wystąpić ze spółki. Złożenie przez wspólnika wniosku o wystąpienie ze spółki było często powodem bardzo poważnych problemów finansowych spółki, gdyż w momencie wypłaty przez spółkę rzeczywistej wartości udziałów wspólnika, nie była ona w stanie dalej funkcjonować. Taki zabieg prawny rosyjskiego ustawodawcy ma na celu zwiększenie poczucia odpowiedzialności wspólników za ich działanie w ramach danego przedsiębiorstwa.

  5. W celu ochrony prawa wspólników mniejszościowych, ustawodawca rosyjski przewidział dla nich w nowych przepisach możliwość żądania wypłaty rzeczywistej wartości ich udziału, w przypadku podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały w rezultacie, której rzeczywista wartość udziałów spółki zostanie zmniejszona.

  6. Zmianie uległa także regulacja dotycząca realizacji prawa pierwokupu udziałów przez wspólników spółki. Nowe prawo gwarantuje możliwość zapisania w statucie spółki ceny sprzedaży udziałów wspólnika w ramach realizacji prawa pierwokupu. Tym samym wspólnik spółki będzie miał prawa nabyć udziały, które inny wspólnik chce sprzedać osobie trzeciej, po cenie określonej wcześniej w statucie, a nie po cenie zaoferowanej osobie trzeciej. Oprócz tego wspólnicy będą mieli prawo nabycia takiej części udziałów, jaka ich interesuje, a nie takiej, jaka zaoferowana została osobie trzeciej.

  7. Zgodnie z nowymi przepisami wysokość kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być niższa niż 10.000,- RUB. Ustawodawca rosyjski zmienił ostatecznie formę określania minimalnej wartości kapitału zakładowego - wcześniej minimalny kapitał zakładowy wynosił równowartość 100 - krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w administracji.

  8. Od 1 lipca 2009 roku spółka obowiązkowo musi prowadzić księgę udziałów. W księdze udziałów winny znaleźć się następujące informacje: dane wspólników wraz z informacją na temat ilości i wartości nominalnej posiadanych przez nich udziałów, informacje na temat pokrycia kapitału zakładowego przez każdego ze wspólników, informacje na temat udziałów, które należą do samej spółki. Księga udziałów winna być aktualizowana przy każdej zmianie z nimi związanej.

  9. W odróżnieniu od obecnie obowiązujących przepisów, pokrycie kapitału zakładowego przez wspólników może nastąpić w określonej części nawet po okresie jednego roku od daty rejestracji spółki w Państwowym Rejestrze Osób Prawnych. Udziały wspólników, którzy nie wnieśli kapitału zakładowego w terminie, przechodzą na samą spółkę. Udziały, które przeszły na spółkę, mogą być, za zgodą walnego zgromadzenia wspólników, rozdzielone między wszystkimi, pozostałymi wspólnikami proporcjonalnie do ich udziałów lub mogą zostać sprzedane jednemu lub kilku wspólnikom i/lub osobom trzecim. Umowa wspólników może przewidywać określone sankcje finansowe dla wspólników, którzy nie wnieśli kapitału w terminie.

  10. Zgodnie z nowymi przepisami, zbycie udziału (części udziału) w kapitale zakładowym "Spółki" winno być dokonane w formie pisemnej z notarialnym poświadczeniem podpisów. Nieprzestrzeganie pisemnej formy kupna - sprzedaży udziałów z podpisami notarialnie poświadczonymi, pociąga za sobą nieważność danej czynności.

    W celu zbycia udziałów spółki trzeba będzie przygotować szereg dokumentów, które obecnie nie są wymagane, a mianowicie:
    • odpis z rejestru spółki (aktualny, nie starszy niż trzydzieści dni);
    • uchwała o zawiązaniu spółki;
    • umowa wspólników o zawiązaniu spółki.

    Przy czynności prawnej związanej ze zbyciem udziałów zwiększa się zasadniczo rola notariusza i to nie tylko w kwestii poświadczenia podpisów strony sprzedającej i kupującej. Nowe przepisy przewidują szereg nowych obowiązków, które winien będzie wypełnić notariusz:
    • notariusz odpowiadać będzie za sprawdzenie prawidłowego umocowania stron do zawarcia transakcji;
    • w terminie trzech dni od daty sporządzenia umowy kupna - sprzedaży udziałów, notariusz zobowiązany będzie do złożenia odpowiedniego wniosku o rejestrację zmian w Państwowym Rejestrze Osób Prawnych. Do wniosku o wpis zmian, notariusz załączy dokumenty związane z samą czynnością i umowa zbycia udziałów.
    • w terminie trzech dni od daty dokonania transakcji zbycia udziałów notariusz powiadamia o tym fakcie również samą spółkę.

    Notarialne poświadczenie podpisów Sprzedającego/Sprzedających i Kupującego/Kupujących nie jest wymagane w przypadku objęcia udziałów przez samą spółkę i w przypadku rozdzielnia udziałów pomiędzy wspólnikami, które wcześniej należały do spółki.

  11. Nowe przepisy przewidują wiele nowych kompetencji dla Rady Nadzorczej spółki. Rada nadzorcza będzie mogła powoływać i odwoływać dyrektora generalnego i członków zarządu spółki (w przypadku powołania zarządu kolegialnego), będzie mogła określać plany i perspektywy rozwoju spółki, podejmować uchwały w zakresie uczestnictwa spółki w innych podmiotach gospodarczych i organizacjach, a także wyrażać zgodę na otwarcie przez spółkę przedstawicielstw i oddziałów.

  12. W ramach nowych przepisów zarząd również objęty został nowymi obowiązkami. W terminie 10 dni od daty odbycia walnego zgromadzenia wspólników spółki, kopia protokołu zebrania winna zostać przesłana wszystkim wspólnikom spółki.

  13. Przepisy wprowadziły dla wspólników obowiązek informowania spółki w formie pisemnej o każdej czynności prawnej, na podstawie której będą oni mieli powyżej 20% głosów na walnym zgromadzeniu.

    Oprócz tego nowelizacja Ustawy o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością wprowadziła dla wspólników spółki dwumiesięczny termin na wniesienie pozwu do sądu o uchylenie danej uchwały wspólników, rady nadzorczej, czy też zarządu spółki, która ich zdaniem narusza ich podstawowe prawa lub została przyjęta niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

  14. Nowe przepisy w zakresie zastawu na udziałach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

    Wspólnik będzie miał prawo zastawić swój udział w spółce na rzecz innego wspólnika lub/i osoby trzeciej, tylko i wyłącznie, jeżeli takie prawo zapisane zostało statucie spółki i po uzyskaniu zgody walnego zgromadzenia wyrażonej w formie uchwały, przyjętej zwykłą większością głosów. Głos wspólnika, który wnioskował o wyrażenie zgody na zastaw jego udziału, nie jest brany pod uwagę w głosowaniu nad uchwałą.

    Umowa zastawu zwierana jest w formie pisemnej z notarialnymi poświadczeniami podpisów zastawnika i zastawcy. Nieprzestrzeganie pisemnej formy umowy zastawu z podpisami notarialnie poświadczonymi pociąga za sobą nieważność danej czynności.

    W terminie trzech dni od daty zawarcia umowy zastawu, notariusz, który sporządzał umowę, zobowiązany jest przesłać do właściwego ze względu na siedzibę spółki Państwowego Rejestru Osób Prawnych dokumentację związaną z tą czynnością prawną wraz z wnioskiem o wpis zmian w rejestrze i ujawnienie szczegółów zastawu na udziałach. Oprócz tego, notariusz zobowiązany jest poinformować samą spółkę o fakcie zawarcia umowy zastawu i przekazać jej kopię umowy.



Nowe przepisy wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2009 roku. Do 1 stycznia 2010 roku wszystkie spółki winny zostać przerejestrowane, tzn. winny dostosować swoje dokumenty założycielskie do nowych wymogów i złożyć do Państwowego Rejestru Osób Prawnych odpowiedni wniosek. W przepisach nie zostało wprost określone, co grozi spółce, jeżeli w terminie do dnia 1 stycznia 2010 roku nie przerejestruje się, ale w art. 59 Ustawy Federalnej "O spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością", czytamy, że przedsiębiorstwa, które nie dokonają procedury przerejestrowania, mogą zostać zlikwidowane na wniosek, np. urzędu skarbowego.

Tak więc, biorąc pod uwagę, że ustawodawca rosyjski ustalił tylko sześciomiesięczny termin na przerejestrowania, czasu na dokonanie zmian jest bardzo niewiele, a biorąc pod uwagę, że niektóre punkty zmian wymagać będą dyskusji wspólników, sugeruję, aby procedurę rozpocząć jak najszybciej od momentu wejścia w życie nowych przepisów.


          Z poważaniem
          Piotr Truszkowski


© Copyright 2003-2013 BDG Consulting
ul. Gwiaździsta 7A lok. 8, 01-651 Warszawa

tel.: +48 22 827 91 96, +48 22 827 93 96
mob.: +48 694 487 667, +48 694 487 668
fax +48 22 827 41 32